انیمیشن سازی هنری خلاقانه و صنعتی پویا است که به وسیله آن میتوان داستانها و ایدههای نوین را به شیوهای جذاب بیان کرد. انواع مختلفی از انیمیشنها وجود دارند، مانند انیمیشن دوبعدی، سهبعدی و استاپموشن. در این مقاله قصد داریم به صورت جامع به فرآیند تولید انیمیشن بپردازیم. ابتدا به معرفی انواع انیمیشن خواهیم پرداخت، سپس مراحل مختلف ساخت آن را مرور میکنیم. در ادامه این مقاله فطرس، مهارتهای لازم برای تبدیل شدن به یک انیماتور حرفهای را بررسی کرده و در نهایت به چشمانداز این حرفه در آینده اشاره خواهیم کرد.
انیمیشن سازی چیست؟
انیمیشن سازی فرآیندی است که در آن تصاویر ثابت با تغییرات جزئی، به صورت پشت سر هم نمایش داده میشوند و توهم حرکت را ایجاد میکنند. این تصاویر میتوانند بهصورت دستی و روی کاغذ طراحی شوند یا با استفاده از نرمافزارهای پیشرفته کامپیوتری ساخته شوند. انیمیشن سازی هم به عنوان یک هنر و هم به عنوان یک صنعت، کاربردهای گستردهای در زمینههای مختلف دارد؛ از ساخت فیلم و سریالهای تلویزیونی گرفته تا تبلیغات، بازیهای ویدئویی، آموزش و سرگرمی.
پیشنیازهای طراحی انیمیشن
انیمیشن سازی فرآیندی پیچیده و زمانبر است که به دلیل تفاوت آن با موشن گرافیک، به مهارتهای گستردهتری نیاز دارد. انیماتورها باید توانایی طراحی، نقاشی و استفاده از نرمافزارهای کامپیوتری را داشته باشند. در ایران، صنعت انیمیشن بهتازگی رونق گرفته و در سالهای اخیر رشد قابلتوجهی داشته است.
از مهمترین پیشنیازهای طراحی انیمیشن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مهارتهای هنری: انیماتورها باید در زمینه طراحی، نقاشی و رنگآمیزی مهارت داشته باشند، چرا که این تواناییها برای خلق شخصیتها، صحنهها و عناصر مختلف انیمیشن ضروری است.
- مهارتهای فنی: آشنایی با نرمافزارهای کامپیوتری و ابزارهای موشن گرافیک از دیگر نیازهای مهم انیماتورها است. این ابزارها برای ایجاد تصاویر متحرک، صداگذاری و ایجاد جلوههای حرکتی مورد استفاده قرار میگیرند.
- مهارتهای داستانگویی: انیماتورها باید قادر باشند داستانها را بهصورت بصری و جذاب به تصویر بکشند. این مهارت برای خلق انیمیشنهای جذاب و تأثیرگذار از اهمیت بالایی برخوردار است.
- آشنایی با سئو: آشنایی انیماتورها با اصول بهینهسازی موتورهای جستجو (SEO) به آنها کمک میکند تا انیمیشنهای خود را به مخاطبان بیشتری معرفی کرده و توجه بیشتری جلب کنند.
مهارتهای ویژه مورد نیاز برای طراحی انیمیشن شامل موارد زیر است:
- طراحی: انیماتورها باید قادر به طراحی شخصیتها، صحنهها و سایر عناصر انیمیشن بهصورت بصری و مفهومی باشند.
- نقاشی: تسلط بر ابزارهای نقاشی مانند قلم، خودکار، مداد رنگی و ابزارهای مشابه برای انیماتورها ضروری است.
- رنگآمیزی: استفاده از رنگها بهصورت مؤثر برای ایجاد جلوههای بصری جذاب یکی از مهارتهای کلیدی در انیمیشن سازی است.
- حرکت: توانایی درک حرکت و انتقال آن به تصاویر بصری از الزامات انیمیشن سازی است.
- صدا: بهرهگیری از صدا برای تقویت احساسات و خلق جلوههای بصری و شنیداری بخش مهمی از فرآیند انیمیشن سازی است.
علاوه بر این مهارتها، انیماتورها باید ویژگیهای زیر را نیز داشته باشند:
- قدرت تجسم: توانایی تصور ایدهها بهصورت بصری اهمیت زیادی در فرآیند خلاقانه انیمیشن سازی دارد.
- خلاقیت: انیماتورها باید بتوانند ایدههای نوآورانه و تازهای برای پروژههای خود خلق کنند.
- صبر و پشتکار: از آنجا که انیمیشن سازی فرآیندی زمانبر و پیچیده است، انیماتورها باید صبور و مقاوم در برابر چالشهای این حرفه باشند.
اگر به طراحی انیمیشن علاقهمند هستید، میتوانید با شرکت در دورههای آموزش موشن گرافیک و تمرین مستمر، مهارتهای مورد نیاز را کسب کنید. همچنین با مشاهده آثار انیماتورهای حرفهای، میتوانید از تجربه و تکنیکهای آنان الهام بگیرید.
مراحل ساخت انیمیشن
در این بخش، به بررسی مراحل اصلی ساخت یک انیمیشن میپردازیم تا شما بتوانید براساس این روند، زمینهای که به آن علاقهمند هستید را شناسایی کنید و در آن تخصص پیدا کنید.
۱. ایده داستان (Idea/Story)
مهمترین و ابتداییترین گام در ساخت هر فیلم یا انیمیشن، داشتن یک داستان جذاب و پرکشش است. اگر داستان شما نتواند مخاطب را جذب کند، فارغ از اینکه چقدر از نظر فنی و بصری آن را به خوبی اجرا کردهاید یا از چه تیم حرفهای استفاده کردهاید، مخاطب از تماشای آن لذت نخواهد برد. بنابراین به یاد داشته باشید: “همیشه داستان حرف اول را میزند!” پیش از ورود به مراحل بعدی، مطمئن شوید که داستان به خوبی پرداخته شده و میتواند مخاطب را تا انتها با خود همراه کند.
در انیمیشن سازی، برخلاف فیلمسازی، فیلمنامه در طول فرآیند تولید ممکن است تغییر کند و بهبود یابد. در فیلمسازی، هرگونه تغییر در داستان در حین فیلمبرداری میتواند هزینههای زیادی به همراه داشته باشد. اما در انیمیشن سازی، به دلیل استفاده از محیطهای مجازی، این مشکلات کمتر است. با این حال، هرچه زمان بیشتری در مرحله ایدهپردازی و تکمیل داستان صرف کنید، از اتلاف وقت و منابع در مراحل تولید جلوگیری خواهد شد.
رسیدن به یک داستان عالی، همراه کردن مخاطب تا انتها، و ایجاد تعلیق، نیازمند یادگیری قواعدی است که در بسیاری از آثار ماندگار سینما مشاهده میشود. این قواعد با مطالعه، شرکت در دورههای آموزشی، تمرین و زمان گذاشتن قابل یادگیری هستند.
۲. فیلمنامهنویسی (Script)
پس از تکمیل ایده داستان، نوبت به نوشتن فیلمنامه میرسد. تبدیل ایده به کلمات، به شما این امکان را میدهد که مشکلات احتمالی داستان را قبل از آغاز تولید شناسایی و رفع کنید.
در بسیاری از استودیوهای معتبر انیمیشن سازی، این مرحله با استوریبرد در هم ادغام میشود و بین این دو مرحله رفتوبرگشتهای متعددی صورت میگیرد تا دیالوگها و تصاویر به بهترین حالت ممکن برسند. در این مرحله باید دقت داشته باشید که فیلمنامه در خدمت روایت تصویری قرار گیرد. بنابراین تفاوت بین فیلمنامه و رمان را در نظر بگیرید و بیاموزید چگونه برای تصاویر، دیالوگهای مناسبی بنویسید.
۳. نقاشی مفهومی (Concept Art)
پس از تکمیل فیلمنامه، مرحله بعدی ایجاد نقاشیهای مفهومی است که به هویت بصری انیمیشن شکل میدهد. در این مرحله، هنرمندانی که دارای مهارت و تخیل قوی هستند، پس از مطالعه فیلمنامه و مشاوره با کارگردان، محیطها، صحنهها و لوکیشنهای انیمیشن را در ذهن خود تجسم کرده و آنها را به صورت تصویری به نمایش درمیآورند.
مهم نیست که هنرمند در نقاشی با رنگ روغن، آبرنگ یا ابزار دیجیتال تخصص داشته باشد؛ نکته اساسی این است که بتواند حس و فضای داستان را از طریق نقاشی یک نما منتقل کند.
کارگردان از میان آثار هنرمندان مختلف، تعدادی از نقاشیهای مفهومی را انتخاب کرده و پس از چندین مرحله اصلاح و بازنگری، نقاشیهایی که فضای کلی انیمیشن را تعریف میکنند به تیم تولید ارائه میشوند.
۴. استوریبرد (StoryBoard)
گام بعدی طراحی استوریبرد است. استوریبرد مجموعهای از تصاویر است که نماهای مختلف داستان را به ترتیب نشان میدهد. این روش اولین بار توسط والت دیزنی در انیمیشن سازی استفاده شد و به دلیل آنکه داستان را به صورت بصری روایت میکرد، به آن “استوریبرد” گفته شد. در این مرحله، فیلم شما شکل بصری پیدا میکند. فاصله دوربین از سوژه، حرکت دوربین، و احساسات منتقلشده از طریق آن در این مرحله تعیین میشود. به قول آلفرد هیچکاک، “همه فیلم در این مرحله و روی کاغذ ساخته میشود!”
استفاده از استوریبرد به شما کمک میکند تا کارایی روایت خود را با کمترین هزینه بررسی کنید. این روش بهویژه در انیمیشن سازی که تولید نماها بسیار هزینهبر است، اهمیت بیشتری پیدا میکند. شما میتوانید به جای استفاده از بازیگران، موجودات غیرواقعی را در قالب نقاشی یا به صورت دیجیتال به حرکت دربیاورید.
استوریبرد به شما این امکان را میدهد که باری دیگر اثربخشی داستانتان را ارزیابی کرده و در صورت نیاز، تغییراتی اعمال کنید. همچنین این ابزار به شما کمک میکند تا داستان را به تیم تولید منتقل کنید و همه اعضا را در جریان جزئیات قرار دهید. علاوه بر این، میتوانید با استفاده از استوریبرد، داستان خود را به افراد مختلف ارائه داده و بازخورد دریافت کنید. پس از رضایت از استوریبرد، آماده ورود به مرحله بعدی یعنی انیماتیک خواهید بود.
۵. ساخت انیماتیک (Animatic)
انیماتیک نسخهای زماندار و دارای صدا از استوریبرد است. اگر استوریبرد را به یک کمیکبوک تشبیه کنیم، انیماتیک مانند نسخه اولیه یک فیلم است. در این مرحله، بُردهای طراحیشده در استوریبرد وارد نرمافزار تدوین میشوند و با زمانبندی مناسب، همراه با افکتهای صوتی و موسیقی (بهقدری که داستان بهخوبی فهمیده شود) پشت سر هم قرار میگیرند. پس از آمادهسازی انیماتیک اولیه، تیم تولید آن را مشاهده میکند.
ممکن است پس از مشاهده انیماتیک، نیاز به اصلاحات جزئی یا اساسی در بخشهایی از آن باشد. این اصلاحات میتواند بازگشت به مرحله استوریبرد یا حتی بازنویسی فیلمنامه باشد. این فرآیند تکرار میشود تا زمانی که داستان به شکلی بهینه برای تولید آماده شود. انیماتیک مانند استوریبرد، دید جامعی از آنچه فیلم نهایی خواهد بود ارائه میدهد و بنابراین یکی از مراحل بسیار مهم تولید انیمیشن است.
۶. پریویز (Previs)
قبل از آغاز انیمیت، یک مرحله ضروری دیگر وجود دارد تا مطمئن شویم داستان بهدرستی روایت میشود و آن مرحله «پریویز» یا پیشتجسم است. پریویز نسخهای پیشرفته از انیماتیک است که در آن از مدلهای سهبعدی برای روایت داستان استفاده میشود. این مرحله نسخه اولیهای از انیمیت را به تصویر میکشد اما بهجای تمرکز بر جزئیات فنی، بر داستانگویی و جذابیت آن متمرکز است. در این مرحله، نماها در یک نرمافزار سهبعدی ساخته میشوند، اجزای صحنه تنظیم میشوند، زاویه و حرکت دوربین اصلاح میگردد و حرکات ابتدایی کاراکترها یا اشیا در صحنه ایجاد میشود تا روند داستان بهتر درک شود.
در پریویز، اجزای صحنهای که هنوز طراحی نشدهاند با اشکال ساده مانند مکعب یا استوانه جایگزین میشوند و بهتدریج، با تکمیل طراحی و مدلسازی، فایل پریویز بهروزرسانی و کاملتر میشود. فرض کنید شخصیت اصلی ما در یک پارک در حال خوردن بستنی است. ممکن است در این مرحله تنها مدل سهبعدی شخصیت اصلی آماده باشد و اجزای دیگر مانند درختها و بستنی هنوز طراحی نشده باشند. در این صورت از اشکال سادهای مثل استوانه و مخروط بهجای آنها استفاده میکنیم.
مانند انیماتیک، تمام نماها در نرمافزار تدوین چیده میشوند و نسخه پریویز انیمیشن آماده میشود، با این تفاوت که این بار از مدلهای سهبعدی و حرکات دقیق دوربین استفاده شده است. از آنجا که تولید انیمیشن فرآیندی زمانبر است، پریویز را میتوان آخرین مرحله برای اعمال تغییرات اساسی در داستان دانست؛ چرا که هر تغییری در مراحل بعدی میتواند باعث اتلاف منابع مالی و زمان زیادی شود. اگر در این مرحله مشکلی در داستان دیده شد، به مراحل قبل بازمیگردیم تا آن را اصلاح کنیم، زیرا همیشه داستان در اولویت است.
۷. طراحی کاراکترها و لوازم (Creating Assets)
در این مرحله، بر اساس ابعاد و نیاز پروژه انیمیشنی، باید شخصیتها و لوازم صحنه را طراحی کنیم. در پروژههای سهبعدی، این شامل ساخت کاراکترها، محیط هر نما، و اشیای موجود در صحنه میشود. برای این کار از طراحیهای مفهومی و مدل شیتها بهعنوان مرجع استفاده میکنیم. پس از طراحی، این لوازم برای مرحله ریگبندی به متخصصان مربوطه سپرده میشوند تا با افزودن کنترلکنندههای مناسب در فضای سهبعدی، امکان حرکت و چرخش آنها در مرحله انیمیت فراهم شود.
در پروژههای دوبعدی، این مرحله شامل طراحی نهایی پسزمینهها، تکمیل مدل شیتهای کاراکترها، و در صورت نیاز، ریگبندی کاراکترها در نرمافزارهای دوبعدی میشود. برای انیمیشنهای استاپموشن، ساخت محیط نماها، عروسکها، لوازم صحنه، و لباسها در این مرحله انجام میگیرد. همانطور که در مرحله پریویز اشاره شد، طراحی کاراکترها و لوازم بهطور همزمان یا پیش از پریویز آغاز میشود و به روایت داستان کمک میکند.
۸. انیمیت (Animate/Animation)
در نهایت به مرحله انیمیت میرسیم، جایی که شخصیتها جان میگیرند و شروع به حرکت میکنند. در این مرحله، نتیجه تمام کارهایی که تا اینجا انجام دادهایم با زنده شدن شخصیتها به نمایش درمیآید. هرچند این مرحله زیبا و هیجانانگیز است، اما زمان زیادی میبرد. اجرای نادرست آن میتواند بهرغم داستان خوب، انیمیشن شما را به خطر بیندازد. انیمیت بد در انیمیشن مانند بازی بد یک بازیگر در فیلم است؛ حتی اگر داستان و جلوههای ویژه خوبی وجود داشته باشد، مخاطب ارتباط لازم را برقرار نخواهد کرد.
حرفهای شدن در این مرحله نیازمند تسلط بر اصول خاصی است، و تفاوت افراد موفق در این زمینه به میزان تمرین و خلاقیتی است که پس از یادگیری این اصول به کار میگیرند.
۹. بافتدهی | نورپردازی | رندرگیری (Texturing | Lighting | Rendering)
این مرحله بهویژه در انیمیشنهای سهبعدی اهمیت دارد، اگرچه انیمیشنهای دوبعدی نیز مراحلی مشابه دارند و در استاپموشنها تمرکز بیشتر روی قاببندی و اعمال افکتهای گوناگون روی تصاویر ضبطشده است. در پروژههای سهبعدی، ابتدا مدلها بافتدهی میشوند؛ به این معنا که جنسهای مختلف به بخشهای مختلف مدلها اختصاص مییابد. برای مثال، برخی بافتها برای شبیهسازی فلز، پلاستیک، پوست بدن یا موها به کار میروند. پس از آن، نورپردازی با استفاده از منابع نوری مجازی انجام میشود که شبیهساز عملکرد نور در دنیای واقعی هستند.
بعد از اتمام بافتدهی و نورپردازی، مرحله رندرگیری آغاز میشود. رندرگیری به این معناست که کامپیوتر تمام اطلاعات نمای سهبعدی (مانند موقعیت اشیا، بافتها، نورها، دوربین و…) را پردازش میکند و آنها را به یک تصویر دوبعدی ثابت (فریم) تبدیل میکند. در پایان، تمامی فریمهای رندرشده در نرمافزارهای کامپوزیت مانند NUKE یا After Effects به ترتیب پشتهم چیده و تلفیق میشوند تا نسخه نهایی فیلم شکل بگیرد.
۱۰. تدوین | اصلاح رنگ (Editing | Color Correction)
پس از ترکیب فریمهای رندرشده در نرمافزار کامپوزیت، آنها را به نرمافزار تدوین بازمیگردانیم و جایگزین نماهای پریویز میکنیم؛ مشابه فرآیندی که در انیماتیک انجام شد. در این مرحله، برای اولین بار میتوانیم نسخهای کامل از فیلم را روی نوار زمانی نرمافزار تدوین ببینیم.
اما این هنوز نسخه نهایی نیست. در اینجا، نیاز به اصلاح رنگ وجود دارد. اصلاح رنگ فرآیندی است که طی آن رنگ هر نما بهطور جداگانه تنظیم میشود تا با نماهای قبل و بعد خود هماهنگ باشد. همچنین این مرحله تضمین میکند که نمایی با بخشهای بیشازحد روشن یا تیره وجود نداشته باشد. علاوه بر هماهنگی رنگها، ممکن است لازم باشد برخی نماها بهطور خلاقانه اصلاح شوند؛ بهعنوانمثال، اگر شخصیت اصلی ما وارد یک جنگل تاریک و وهمآور در یک سفر تخیلی شود، با تغییر و تشدید رنگها میتوانیم حس یأس و ناامیدی را به مخاطب القا کنیم. اصلاح رنگ معمولاً بر اساس نظر کارگردان و طراحیهای مفهومی (Color Key) فیلم انجام میشود.
۱۱. موسیقی | صداگذاری (Music | Sound Design)
در پروژههای حرفهای، آهنگساز از همان ابتدای کار در کنار کارگردان حضور دارد تا با توجه به روند داستان و دیدگاه کارگردان، تم موسیقی مناسبی برای انیمیشن بسازد. این کار باعث میشود موسیقی بهطور مؤثری با داستان همراه شده و در کنار تصاویر و دیالوگها به شکل همگن عمل کند. آهنگساز بسته به نیاز پروژه، ممکن است از یک قطعه موسیقی تا دهها قطعه را بسازد. موسیقی نهتنها یک نقطه پایان ندارد، بلکه بهعنوان بخش جداییناپذیر داستان، تأثیر مستقیمی بر ذهن مخاطب میگذارد و باید در تمامی مراحل فیلم بهدرستی به کار گرفته شود، حتی در صحنههایی که موسیقی وجود ندارد.
البته نباید موسیقی را با افکتهای صوتی مانند صدای قدمها، باد یا دیالوگهای شخصیتها اشتباه گرفت. در انیمیشن، چون همهچیز از ابتدا خلق میشود، حتی صداهای ساده و روزمره هم باید از نو ساخته شوند. در بسیاری از پروژههای حرفهای، تیمی تخصصی مسئول تولید تمامی صداهای فیلم است، اما در پروژههای سادهتر ممکن است از صداهای آماده که در سایتها یا پکهای نرمافزاری موجود است، استفاده شود.
در نهایت، طراح صدا موسیقی را با افکتهای صوتی و دیالوگها تلفیق کرده و شدت صدای هرکدام را نسبت به دیگری تنظیم میکند؛ به این فرآیند “Level کردن” میگویند. پس از طی مراحل فوق، نسخه نهایی انیمیشن با تمامی صداها، موسیقیها و افکتهای صوتی آماده میشود و برای پخش در اختیار توزیعکنندگان قرار میگیرد.
کاربردهای انیمیشن
انیمیشن تنها به حوزه سرگرمی محدود نمیشود و کاربردهای وسیع و متنوعی دارد. استودیوهای انیمیشن از انیمیشن در موارد مختلفی بهره میبرند که به برخی از آنها اشاره میکنیم:
- آموزش:
یکی از اصلیترین کاربردهای انیمیشن در زمینه آموزش است. انیمیشنها بهعنوان یک ابزار مؤثر برای سادهسازی مفاهیم پیچیده عمل کرده و به یادگیری کمک میکنند. جذابیت بصری انیمیشنها باعث میشود دانشآموزان، به ویژه کودکان، بهتر و سریعتر مطالب را درک کرده و از یادگیری لذت ببرند. - تبلیغات:
انیمیشنها نقش کلیدی در تبلیغات دارند، بهویژه در مواردی مانند لوگو موشن. بسیاری از شرکتهای بزرگ از انیمیشن برای جلب توجه مخاطبان استفاده میکنند. بهعنوان مثال، تبلیغ پونی رقصنده از شرکت مخابراتی “Three” توانست میلیونها نفر را به وبسایت این شرکت جذب کند. انیمیشن همچنین به طور گسترده در تبلیغات آنلاین نیز مورد استفاده قرار میگیرد، بهویژه توسط شرکتهای بازیسازی که با انیمیشنهای خلاقانه مخاطبان خود را به وبسایت یا بازیهایشان جذب میکنند. - ویدئوهای توضیحی (Explainer Videos):
انیمیشن یکی از ابزارهای محبوب در ویدئوهای توضیحی است. این ویدئوها به کسبوکارها کمک میکنند تا خدمات یا محصولات خود را به شکلی جذاب و بدون ایجاد خستگی در مخاطبان معرفی کنند. با این حال، از آنجایی که این سبک بسیار رایج شده است، کسبوکارها باید از انیمیشنهای خاص و خلاقانه برای متمایز شدن استفاده کنند. - صفحات بارگذاری (Loading Screens):
انیمیشنهای صفحات بارگذاری باعث سرگرمی کاربران در حین انتظار میشوند و از رها کردن سایت توسط کاربران جلوگیری میکنند. این انیمیشنها فرصتی برای نمایش شخصیت برند و حتی خلق لحظاتی طنزآمیز فراهم میکنند. گاهی اوقات، کاربران انیمیشنهای صفحه بارگذاری را بیشتر از خود سایت به یاد میآورند! - بازیهای ویدئویی:
در صنعت بازیسازی، انیمیشن یکی از عناصر اصلی به شمار میرود. بدون استفاده از انیمیشن، ساخت بازی ممکن نیست. همه چیز، از مدلسازی و بافتدهی گرفته تا ریگینگ و نورپردازی، به کمک انیمیشن توسط متخصصان این حوزه انجام میشود.
انواع سبکهای انیمیشن سازی
انیمیشن فرایندی است که در آن تصاویری با تفاوتهای جزئی بهسرعت نمایش داده میشوند تا توهم حرکت ایجاد شود. این هنر بخشی از زندگی روزمره ما است و در تبلیغات تلویزیونی، موزیک ویدیوها، فیلمها و موارد دیگر استفاده میشود. انواع مختلفی از سبکهای انیمیشن سازی بهوجود آمدهاند که از تکنیکهای گوناگونی برای خلق حرکت بهره میبرند. این تکنیکها شامل استفاده از کاغذ، عروسک و مجسمههای خمیری هستند. اصول انیمیشن استاپ موشن اساس بسیاری از سبکها را تشکیل میدهد و با استفاده از این تکنیکها میتوان توالیهای حرکتی خلق کرد. در اینجا به معرفی برخی از سبکهای انیمیشن سازی پرداختهایم:
- انیمیشن سنتی یا دو بعدی کلاسیک (Traditional Animation / Classical 2D Animation):
انیمیشن سنتی، که به آن دستساز، سل یا دو بعدی نیز گفته میشود، یکی از قدیمیترین روشهای انیمیشن سازی است. در این سبک، انیماتورها تکتک فریمهای انیمیشن را به صورت دستی طراحی کرده و به ترتیب پشت سر هم قرار میدهند. اگر در کودکی دفترچههایی داشتید که با ورق زدن سریع توهم حرکت را ایجاد میکردند، با اصول انیمیشن سنتی آشنا هستید. در گذشته، انیماتورها این تصاویر را روی طلقهای کاغذی با استفاده از قلم طراحی و بر روی میزهای نوری میکشیدند. هرچند این روش زمانبر و هزینهبر است، اما امروزه با استفاده از قلمهای نوری و نرمافزارهای کامپیوتری، انیمیشن سنتی بهسرعت و کارآمدتر تولید میشود.
- انیمیشن سه بعدی (CGI):
انیمیشن سه بعدی روشی کاملاً متفاوت از انیمیشن سنتی است. هرچند هر دو نوع نیاز به درک اصول حرکت و ترکیببندی دارند، اما مهارتهای فنی در این روشها بسیار متفاوت است. در حالی که انیمیشن سنتی به مهارت بالای طراحی نیاز دارد، انیمیشن سه بعدی بیشتر شبیه بازی با عروسکهای خمیری است. انیمیشن سه بعدی در دهه ۱۹۹۰ تحولی بزرگ در صنعت انیمیشن سازی به وجود آورد و با فیلم “اسباببازی ۱” در سال ۱۹۹۵، استانداردهای جدیدی برای این صنعت تعریف شد. این سبک ابتدا در تبلیغات تلویزیونی و بازیهای ویدئویی مورد استفاده قرار گرفت و سپس بهصورت گسترده در فیلمهای سینمایی به کار گرفته شد.
- انیمیشن دو بعدی دیجیتال (Digital 2D Animation):
انیمیشن دو بعدی دیجیتال یکی دیگر از تکنیکهای رایج در انیمیشن سازی است. در این روش، انیماتورها از گرافیکهای بیتمپ و وکتور برای ایجاد و ویرایش تصاویر انیمیشنی استفاده میکنند. آنها با کمک نرمافزارهایی مانند افترافکت (After Effects) و فلش (Adobe Flash) فریمهای کلیدی را طراحی کرده و حرکت موردنظر را ایجاد میکنند. در این تکنیک، فریمها بهطور دیجیتال محدود شده و سرعت فرایند تولید افزایش مییابد. در نهایت، طرحها و پسزمینهها بهصورت کامپیوتری رنگآمیزی شده و به انیمیشن اضافه میشوند.
- موشن گرافیک
موشن گرافیک، اگرچه یکی از انواع انیمیشن به شمار میآید، اما در برخی جنبهها با دیگر سبکهای انیمیشن تفاوت دارد. از موشن گرافیک برای ایجاد حرکت در لوگوها، ویدئوهای آموزشی، تبلیغات ویدئویی و حتی تیتراژ ابتدایی فیلمها استفاده میشود. برخلاف سایر انیمیشنها، برای ساخت موشن گرافیک نیاز به درک حرکت بدن یا حالتهای چهره نیست. با این حال، دانش ترکیببندی و حرکت دوربین از مهارتهای مشترک بین تمام انیماتورها است.
- استاپ موشن
آیا تا به حال فکر کردهاید که یک سنگ میتواند حرکت کند یا حرف بزند؟ در دنیای انیمیشن، تقریباً هر چیزی ممکن است. تکنیک استاپ موشن به شما اجازه میدهد اشیای بیجان را به حرکت درآورید. این سبک انیمیشن از دیرباز، همزمان با پیدایش عروسکهای متحرک، وجود داشته است. از نخستین فیلمهای استاپ موشن میتوان به فیلم «از مغازه نانوایی لذت ببر» در سال ۱۹۰۲ اشاره کرد. یکی از معروفترین آثار این سبک، فیلم «خرسهای عروسکی» به کارگردانی ادوین پورتر است که هرچند مدتزمان آن کمتر از یک دقیقه بود، ساخت آن بیش از ۵۰ ساعت زمان برد. آثار دیگری چون «شازده کوچولو» و «آلیس در سرزمین عجایب» نیز با این تکنیک ساخته شدهاند.
نرمافزارهای انیمیشن سازی
یکی از سؤالات متداول پس از پرسش “از کجا باید شروع کنم؟”، این است: “از چه نرمافزاری استفاده کنم؟”. بعد از آشنایی با فرآیند انیمیشن سازی و تصمیم به شروع کار، نوبت به انتخاب نرمافزار مناسب و هماهنگ با سبک کاری شما میرسد. در اینجا باید به درستی با نرمافزارها و قابلیتهایشان آشنا شوید. در ادامه، به معرفی نرمافزارهای کلیدی و ضروری در صنعت انیمیشن سازی میپردازیم که در حوزههای ۲ بعدی، ۳ بعدی و استاپموشن مورد استفاده قرار میگیرند.
نرمافزارهای ۲ بعدی
انیمیشن سازی ۲ بعدی یک انتخاب عالی برای ورود به دنیای انیمیشن است. دلیل این موضوع آن است که بسیاری از نرمافزارهای ۲ بعدی سادهتر هستند و یادگیری آنها به سختافزار پیشرفته نیاز ندارد. این سادگی به شما اجازه میدهد تا بیشتر روی تقویت مهارتهایتان تمرکز کنید و آمادگی بهتری برای ورود به حوزههای پیچیدهتر انیمیشن سازی به دست آورید. از جمله نرمافزارهای محبوب و پرکاربرد در حوزه انیمیشن ۲ بعدی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- Animate CC
- Moho
- Toon Boom Harmony
- TV Paint
- Character Animator
- After Effects
- Dragon Frame
نرمافزارهای ۳ بعدی
ورود به دنیای انیمیشن سازی سهبعدی ممکن است در ابتدا چالشبرانگیز به نظر برسد، اما آشنایی با نرمافزارهای مورد استفاده در این حوزه به شما کمک میکند تا مسیر بهتری برای یادگیری انتخاب کنید. این نرمافزارها در صنعت انیمیشن برای ساخت جلوههای بینظیر به کار میروند و شناخت آنها به شما کمک میکند برای چالشهای پیشرو آماده شوید. برخی از نرمافزارهای مهم در حوزه ۳ بعدی عبارتند از:
- Maya
- ۳D Max
- Blender
- Cinema 4D
نتیجهگیری
در نهایت، تفاوت اصلی بین انیمیشن سنتی و مدرن در روش اجرای آنهاست. در انیمیشن سازی سنتی، تصاویر به صورت دستی روی میز نور طراحی و به تدریج ساخته میشدند، به طوری که انیماتورها به آسانی به تصاویر قبلی خود دسترسی داشتند. اما امروزه این فرآیند فیزیکی جای خود را به ابزارهای دیجیتال داده است و مراحل ساخت انیمیشن بهطور کامل روی تبلت و رایانه انجام میشود.
صنعت انیمیشن امروزه در حوزههای مختلفی از جمله تیزرهای تبلیغاتی، برنامههای آموزشی و علمی، جلوههای ویژه، انیمیشنهای ترکیبی با فیلم، تولید محتوا برای سرگرمی کودکان و نوجوانان، شبیهسازی واقعگرایانه محیطها و همچنین در ساخت بازیهای ویدیویی به طور گسترده مورد استفاده قرار میگیرد و جایگاه مهمی را به خود اختصاص داده است.